888 33 43 63 ul. Wiktorska 19 m.9 kontakt@centrum-psychoterapii.com

O przemocy wobec samego siebie.

Zaburzenia behawioralne trudno jest wytłumaczyć, a jeszcze trudniej zrozumieć. Jednak bez tego nie można pomóc cierpiącemu człowiekowi. Dotyczy to również autoagresji, przez wiele osób uznawanej za patologię. Ma ona zupełnie inne podłoże, czego powinny być świadome przede wszystkim wszystkie osoby z bliskiego otoczenia kogoś, kto dopuszcza się samookaleczania. Odpowiednie traktowanie problemu jest najlepszym sposobem na poradzenie sobie z nim. Przekonajmy się zatem, dlaczego dochodzi do autoagresji i na jakie zachowania należy zwracać szczególną uwagę.

Czym jest autoagresja?

Autoagresja to działania destrukcyjne, które wymierza się w samego siebie. Mogą one być bezpośrednie – samookaleczanie, zaniżanie własnej wartości, jak i pośrednie – prowokowanie ataków z otoczenia, jak i brak oporu wobec tych ataków. Bez względu na to, z jakimi przejawami mamy do czynienia nie można ich bagatelizować. Odpowiednia reakcja otoczenia może uratować nie tylko zdrowie, ale też życie człowieka. Autoagresja ma wpływ na zdrowie fizyczne i psychiczne. W jej wyniku powstaje wiele obrażeń na ciele, a przede wszystkim spada samoocena i pojawia się wiele zaburzeń, które nie tylko oddziałują na jakość życia, ale mogą stanowić niebezpieczeństwo. Agresor oskarża się o rzeczy, na które nie ma wpływu i coraz bardziej niszczy samego siebie. Pozostawienie takiej osoby samej prowadzi do pogłębiania problemu, co ostatecznie może prowadzić do próby samobójczej.

Narażeni na autoagresję

Problem autoagresji jest bardzo złożony i nie został jeszcze w pełni rozpoznany. Wiadomo, że może ona występować z innymi chorobami i samodzielnie. Schorzenia psychiczne, w których pojawia się autoagresja to między innymi: autyzm, zespół Retta, depresja, schizofrenia czy syndrom Munchhausena. W przypadku dwóch pierwszych schorzeń niebezpieczeństwo tkwi w braku świadomości, szczególnie, że zazwyczaj dotyczy to dzieci. Osoba chora nawet nie zdaje sobie sprawy z tego, że robi coś niebezpiecznego dla siebie. Pozostałe zaburzenia są wzmagane przez agresję wobec siebie – chory kaleczy się, co pogarsza jego stan, a to prowadzi do większych ataków na siebie. Aby przerwać to błędne koło konieczna jest terapia. Złagodzenie przebiegu zaburzenia, które prowadzi do samookaleczania jest kluczowe w rozwiązaniu problemu autoagresji.

Choroba psychiczna nie jest jedynym powodem zachowań autodestrukcyjnych. Są one często próbą zwrócenia na siebie uwagi lub odreagowania innych problemów. Dla wielu osób autoagresja jest sposobem na łagodzenie stresu – spowodowanie u siebie bólu fizycznego pozwala przynieść uczucie ulgi i zapomnieć o trudnościach w życiu, przede wszystkim w jego emocjonalnej sferze. Takim ludziom najbardziej pomóc może obecność i wsparcie drugiego człowieka. Ale trzeba pamiętać, żeby nie oceniać, bo to może mieć skutki odwrotne do zamierzonych!

Najliczniejszą grupą, uciekającą się do autoagresji są nastolatki. Emocjonalność w tym okresie jest wielkim wyzwaniem dla młodego człowieka i jego otoczenia. Samookaleczanie się jest często sposobem na regulację emocji i radzenie sobie z napięciem. Nie można zostawić dziecka samego. Jeśli zauważymy, że zaczęło wyrządzać sobie fizyczną krzywdę lub spadła jego samoocena trzeba natychmiast reagować. Brak wsparcia, wyobcowanie, poczucie osamotnienia w trudnej sytuacji – to wszystko sprawia, że autoagresja nie tylko nie zniknie, ale będzie coraz silniejsza. Pamiętaj, że gorszy nastrój u nastolatków nie jest normalny. Zwróć na niego uwagę, zapytaj dziecko o jego problemy i postaraj się je zrozumieć.

Jak postępować w przypadku autoagresji

Co oznacza dobre postępowanie w przypadku zwalczania autoagresji? Najważniejsze jest, aby reagować. Ale zła reakcja może pogłębić problem. Nie wolno:

  • krytykować kogoś za to, że się okalecza,
  • uznawać autoagresji za głupotę, fanaberię, wymysł
  • bagatelizować sprawy, np. mówiąc ‘daj spokój’, ‘inni mają gorzej’.

Trzeba(Należy) natomiast:

  • wysłuchać
  • zaoferować wsparcie
  • zaznaczyć swoją obecność i chęć pomocy
  • zaproponować wizytę u psychoterapeuty.

Pokazując osobie ze skłonnościami do autoagresji, że może na nas liczyć możemy osiągnąć bardzo dużo. Często bowiem problem leży właśnie w samotności i poczuciu braku zrozumienia ze strony otoczenia. A im dłużej stan ten się utrzymuje, tym zachowania autodestrukcyjne są głębsze. Zaczyna się zwykle od łagodnych ran, czasem nawet wyglądających na przypadkowe lub łagodnego obniżenia samooceny. Jednak z czasem problem rośnie, cierpiący nie radzi sobie więc posuwa się do coraz drastyczniejszych kroków. Lekceważona autoagresja w wielu przypadkach kończy się próbą samobójczą.

Najlepszą pomocą jest psychoterapia. To tam można odkryć przyczynę zaburzenia, a to kluczowa sprawa w dążeniu do powrotu do normalnego życia. Terapeuta wie też, jak rozmawiać z osobą potrzebującą wsparcia i może tego nauczyć też najbliższych – psychoterapia dla rodziny również może być bardzo pomocna.

Zdemaskuj problem depresji maskowanej.

Czym jest depresja maskowana?

Depresja to jedna z najczęściej występujących w społeczeństwie chorób psychicznych. Jej klasyczna postać objawia się gorszym samopoczuciem, brakiem radości z tego, co wcześniej sprawiało nam przyjemność, apatią, przygnębieniem. Jeśli taki nastrój towarzyszy Ci nawet w dobrych momentach życia, nie czekaj. Pomóż sobie wizytą u psychologa lub psychoterapeuty. To żaden wstyd, a korzystając z profesjonalnego wsparcia masz szansę wrócić do równowagi i odzyskać radość z życia. Wsparcie specjalisty może okazać się potrzebne także wtedy, kiedy nie masz klasycznych objawów. Depresja jest bowiem chorobą, która w każdym przypadku przebiega inaczej i przyjmuje różne postaci. Jedną z nich jest depresja maskowana. W przypadku tej odmiany pojawiają się zupełnie inne symptomy, najczęściej wskazujące na inne choroby. Odczuwalny jest ból i pojawiają się problemy z funkcjonowaniem narządów. Jak odróżnić problemy związane, np. z wątrobą, od depresji?
Pierwszym ruchem, jaki wykonasz, powinno być zbadanie tych części ciała, w których odczuwasz dolegliwości. Jeżeli są one objawem depresji najprawdopodobniej wszystkie wyniki będą w normie. To znak, że czas skorzystać z pomocy psychoterapeuty, bo nic w Twoim ciele nie dzieje się bez przyczyny.

Jakie maski może przyjmować depresja?

Depresja maskowana jest groźniejsza niż jej klasyczna odmiana przede wszystkim przez trudności w rozpoznaniu. Nie zawsze towarzyszy jej gorszy nastrój i apatia, dlatego wiele osób szuka przyczyn swoich dolegliwości gdzieś indziej. Jeśli jednak lekarze nie znajdą problemu, który powoduje objawy, to warto udać się do psychologa. Depresja maskowana najczęściej ukrywa się pod postacią:

• maski bólowej – najczęściej występuje w niej ból głowy, ale pojawiają się też bóle brzucha, mięśni, serca oraz nerwobóle;

• maski wegetatywnej, czyli symptomów, które zwykle powiązane są z innymi dolegliwościami – mogą tu wystąpić: nudności, biegunki lub zaparcia, swędzenie skóry, arytmia i kołatanie serca, zawroty głowy i skoki ciśnienia;

• maski behawioralnej, wpływającej na nasze zachowanie – najczęściej przejawia się to uciekaniem w używki, takie jak alkohol i narkotyki lub brakiem kontroli nad pewnymi zachowaniami, np. zakupoholizm, czy objadanie się;

• zaburzeń rytmu dobowego – może się to przejawiać zarówno bezsennością, jak i nadmiernym zmęczeniem.

Choć większość objawów depresji maskowanej nie ma podłoża typowo nerwowego, to takich symptomów także możemy się spodziewać. Maska psychopatologiczna objawia się wzmożonymi stanami lękowymi, nerwicą natręctw, pojawianiem się fobii. Jeśli zaobserwujesz jakiekolwiek niepokojące sygnały od swojego organizmu lub u innego człowieka nie czekaj – reaguj!

Specyficzne objawy depresji maskowanej

Depresja jest jedną z chorób przebiegających za każdym razem inaczej. Pojawiających się wówczas objawów jest wiele, ale nie muszą wystąpić wszystkie. Depresja maskowana wiąże się ze zmianami zachodzącymi w mózgu, dlatego wygląda zawsze inaczej i może też zmieniać się wraz z rozwojem człowieka. Jest to zależne od pracy naszego ośrodkowego układu nerwowego. Z tego też powodu u kobiet pojawiają się inne objawy, niż u mężczyzn, a inaczej chorują młodzi ludzie i dzieci. Typowymi dla poszczególnych grup objawami są:

• zaburzenie cyklu miesięcznego u kobiet

• opóźniony rozwój psychiczny, intelektualny i emocjonalny u małych dzieci

• bunt i skłonności do autodestrukcji u nastolatków (niestety często tłumaczone hormonami).

Są to problemy trudne do zauważenia na początku, dlatego trzeba uważnie obserwować, szczególnie dzieci i młodzież, u których bardzo często depresja mylona jest z tzw. „burzą hormonalną” – o wiele mniej niebezpieczną. Depresja ma wpływ nie tylko na jakość życia dziecka. Nawet bardzo młodzi ludzie potrafią się targnąć na swoje życie. Aby temu zapobiec należy możliwie najszybciej zgłosić się do specjalisty.

Skłonność do depresji maskowanej

Mówiąc o depresji często wspomina się o obniżeniu poziomu serotoniny, przez co wiele osób uważa, że dotyka ona kobiety i nastolatków. Choć rzeczywiście tak jest najczęściej, to jednak nie zawsze. Z problemem tym zmaga się wielu mężczyzn, ale w obawie przed reakcją społeczeństwa, próbują sobie sami radzić. Zwykle niestety nieskutecznie. Aby pokonać depresję potrzebne jest wsparcie. Nie należy długo się zastanawiać – im wcześniej rozpocznie się leczenie, tym szybciej życie znów nabierze sensu.

Ponieważ objawy są niestandardowe, depresja maskowana jest trudna w diagnostyce. Często też późno zgłaszamy się do psychologa. A szybkie postawienie odpowiedniej diagnozy ma znaczny wpływ na nasze życie – depresja bardzo obniża jego poziom, odbierając radość i podsuwając myśli, które zmniejszają pewność siebie i potęgują uczucie bezsensowności, często prowadzące do prób samobójczych. Gabinet psychoterapeuty to najlepsze miejsce na powrót do zdrowia i lepszego funkcjonowania.

Anna Bryja

Jak najlepiej skorzystać z psychoterapii?

Lubię myśleć o terapii w kategoriach inwestycji. Może dlatego samo zastanawianie się nad tym, jak najlepiej skorzystać z psychoterapii, w moim przekonaniu może poprawić skuteczność pracy zarówno terapeuty, jak i klienta. Oczywiste jest to, że wydając pieniądze, poświęcając swój czas oraz wkładając niemały wysiłek emocjonalny, oczekuje się jak najszybszego zwrotu. Chciałabym więc skupić się na tym, co pomaga jak najlepiej wykorzystać te 50 minut, które klient decyduje się spędzić w towarzystwie specjalisty.

  • Moment zgłoszenia na psychoterapię ma znaczenie.

 Ważne jest, w jakim momencie życia zapada decyzja, aby pójść do specjalisty. Właśnie dlatego jedno z pierwszych pytań, które zada psychoterapeuta, będzie brzmiało: Dlaczego teraz? Warto więc zastanowić się nad tym, czy akurat ten moment jest odpowiedni. Czy ma się wystarczająco dużą motywację, aby poświęcić swój czas i pieniądze na tak angażujące przedsięwzięcie właśnie teraz? Świadoma decyzja i motywacja są niezbędnymi elementami owocnej pracy terapeutycznej.

  • Psychoterapia jest skuteczna, jeśli ma określony cel pracy.

Każda psychoterapia powinna mieć swój cel. Poszłabym o krok dalej, mówiąc, że każda sesja może mieć swój cel. Nie jest to cel, ustalany przez terapeutę, ale klienta. Warto więc zadać sobie kilka pytań, wybierając się do gabinetu: Na co chcę  poświęcić te dzisiejsze 50 minut? Czego oczekuję od tej konkretnej sesji? Co chcę zrozumieć lub czego doświadczyć?

  • Czym warto się kierować, wybierając temat na sesję?

Jak wybrać temat, nad którym najlepiej pracować właśnie dziś? Najwięcej korzyści klient czerpie z pracy nad taką sprawą, która najbardziej angażuje go emocjonalnie. Oznacza to, że warto rozmawiać ze swoim psychoterapeutą o czymś, co ożywia lub porusza, czyli, wywołuje w danej chwili emocje. To daje najszersze pole do pracy i najlepszy rezultat.

  • Ważne jest mówienie o sprawach bieżących.

Istnieje stereotyp, że na terapii ciągle rozmawia się o rodzicach, co jest jedyną możliwością na przepracowanie swoich problemów. Nie do końca tak jest. Podejście, w którym pracuję, rzeczywiście zakłada, że każdego z nas ukształtowała przeszłość i doświadczenia z dzieciństwa, ale to teraźniejszość jest tu kluczowa. Psychoterapia jest po to, aby pomóc klientowi przede wszystkim w poprawie jego bieżącej sytuacji. Zmiana  ma nastąpić w jego aktualnych sprawach i dotyczyć dzisiejszych trudności. Widzę sens w tym, aby zajmować się dzieciństwem klienta tylko wtedy, jeśli ściśle łączy się to z jego cierpieniem, którego doświadcza tu i teraz. Przeszłością nie zajmuję się w terapii dla zasady, wracamy do niej z klientem w takim zakresie, w jakim jest ona związana z jego dzisiejszymi trudnościami. Jaki więc jest z tego wniosek? Warto skupić się na aktualnych tematach, dzisiejszych trudnościach (np. kłótnia z szefem). Zadaniem psychoterapeuty natomiast jest połączenie tego z historią pacjenta (np. przypuszczenie, że trudna sytuacja z szefem może mieć związek z relacją z ojcem). Niekorzystna natomiast jest sytuacja, w której klient rezygnuje z rozmawiania o sprawach bieżących, uznając, że skorzysta z terapii tylko jeśli będzie mówił o swojej dalekiej przeszłości.

  • Warto tuż przed oraz zaraz po sesji mieć trochę czasu dla siebie.

Chodzi o ustalenie godzin psychoterapii oraz zaplanowanie dnia tak, aby nie musieć się spieszyć oraz zbyt szybko przełączać się na inne sprawy. Ważne jest, aby już idąc do gabinetu wrócić myślami do siebie, a wychodząc z niego, mieć czas na to, aby jeszcze raz zastanowić się nad tym, co właśnie się wydarzyło. Czy doświadczyło się czegoś nowego? Czy pojawiło się jakieś inne spojrzenie na pewne sprawy? Czy chce się jeszcze do czegoś wrócić za tydzień?

  • Mówienie o tym, co się dzieje tu i teraz.

Pomocne jest mówienie o wszystkich uczuciach i myślach, których klient doświadcza tu i teraz w gabinecie, zwłaszcza jeśli dotyczą one relacji z terapeutą. To są bardzo cenne informacje dla specjalisty, który będzie wiedział, jak wykorzystać je dla dobra klienta. Ogólnie każde doznanie, które pojawia się w ciągu tych 50 minut, jest ważne: emocje, wszelkie odczucia płynące z ciała, w tym impulsy, które mówią o chęci zrobienia czegoś. Warto dzielić się tym z terapeutą.

  • Psychoterapia działa również między sesjami.

Pomocne jest wracanie myślami do poprzedniej sesji (lub poprzednich sesji) w ciągu tygodnia. Psychoterapia działa za każdym razem, jak klient wraca do niej myślami. Szkoda by było ograniczyć pracę nad sobą tylko do 50 minut w tygodniu. Warto wracać do tego, co udało się zrobić na sesji, aby coraz bardziej oswajać się z nowo nabytą wiedzą oraz doświadczeniami. To pomoże w szybszym wprowadzeniu zmiany w życie.

  • Psychoterapia aby była skuteczna, musi być ważna.

W psychoterapii ważna jest regularność. Pewnie nie muszę nikogo przekonywać do tego, że spóźnianie się na sesje oraz ich opuszczanie nie pomaga. Sądzę, że aby terapia była skuteczna, musi być przede wszystkim ważna dla pacjenta, co pomaga zachować regularność sesji. Jeśli jest ona jakimś pobocznym zajęciem, takim wypełniaczem czasu, to nie ma co się spodziewać dobrych rezultatów. Wówczas pojawi się mnóstwo innych ważnych spraw: wizyta u lekarza, przyjazd koleżanki, egzamin, itp. Na ogół najbardziej ludzie angażują się w takie zajęcia, które uznają za wartościowe i ważne.

Czy ze mną ok

Czy ze mną jest wszystko ok?

Z czym właściwie można się zgłosić do psychiatry, psychologa lub psychoterapeuty?

„Zwariowałaś?!”, „Co ty, nienormalny jesteś?”, „Weź, nie przesadzaj i się ogarnij”, „Nie jestem wariatką” – wielu z nas wciąż obawia się pójść na terapię czy do psychiatry z powodu wstydu lub z obawy o reakcję otoczenia, w tym niestety często tego najbliższego – rodziny, przyjaciół, znajomych. Zawody związane ze zdrowiem psychicznym są wciąż przez niektórych traktowane bardziej jako zbytek, wymyślny luksus (psychoanaliza), czy wręcz przeciwnie – jako ostateczność w obliczu leczenia tylko naprawdę poważnych stanów chorobowych. A przecież jest to po prostu szukanie pomocy w przypadku długo trwającego złego samopoczucia, dokładnie tak samo jak to kiedy zwracamy się do lekarza, fizjoterapeuty czy innego specjalisty z różnorodnymi dolegliwościami.

Do kogo udać się po pomoc?

Czy wiedziałeś/aś, jak wiele jest rodzajów specjalistów zajmujących się zdrowiem psychicznym? Czy zastanawiałaś/eś się czym te zawody się od siebie różnią i do kogo powinnaś/eś się zgłosić ze swoim problemem? Zachęcam Cię do zapoznania się z poniższą listą, która w zwięzły sposób tłumaczy charakterystykę każdego ze specjalistów i podpowiada na co warto, a nawet należy zwrócić uwagę szukając wsparcia dla siebie lub swoich bliskich.